Als AI een productbedrijf opricht

In dit artikel:

Ondernemers Jurriën Kerstholt en Geert-Jan Smits onderzoeken met hun experiment ‘Co-founded by AI’ hoever kunstmatige intelligentie kan komen bij het opzetten van een e-commercebedrijf. AI mocht adviseren over vrijwel alle stappen; de ondernemers namen uiteindelijk de beslissingen. Het bedrijf moet een fysiek product verkopen, zodat niet alleen digitale processen maar ook productontwikkeling worden getest.

Voor het product stelden de ondernemers ongeveer twintig voorwaarden op, zoals geen batterijen, eenvoudige verzending en weinig kans op retouren. Vijf AI-systemen bedachten vervolgens tientallen ideeën. Na een selectie bleven een slaapmasker, ademhalingscoach en focustimer over. Virtuele consumentenpersona’s onderzochten daarna voorkeuren en prijsverwachtingen. De focustimer kwam als winnaar uit de bus en kreeg de naam Minagi.

Minagi is een walnotenhouten kubus met een messing klankschaal en een mechanische draaischijf. Gebruikers stellen een tijd in en krijgen na afloop een gong te horen. AI hielp bij de naam, productafbeeldingen en webshop. De overgang van een overtuigende render naar een technisch maakbaar product blijkt echter moeilijk. De mechaniek is complexer dan het eenvoudige uiterlijk doet vermoeden en producenten kunnen met de AI-beelden nog niet direct aan de slag. Daarom hebben Kerstholt en Smits een productdesigner ingeschakeld om een prototype te ontwikkelen. Daarmee werd duidelijk dat AI bij productontwikkeling nog geen vervanging is voor specialistische menselijke kennis.

Het bouwen van een webshop verloopt volgens de betrokkenen juist steeds eenvoudiger. AI kan techniek, teksten, beeldbewerking, klantenservice, e-mailcampagnes en data-analyse ondersteunen. De grotere uitdaging begint zodra de webwinkel online staat: bezoekers aantrekken, vertrouwen winnen, klanten behouden en een onderscheidend merk opbouwen. Stefan van den Berg van webwinkel Girav waarschuwt dat veelvuldig gebruik van dezelfde AI-systemen kan leiden tot eenvormige webshops. AI mist volgens hem bovendien context, nuance en ondernemersintuïtie.

Aan de digitale kant krijgt Minagi juist een volledig virtuele medeoprichter. Mira wordt opgebouwd uit een gegenereerd gezicht, video en stem en moet het herkenbare gezicht van het merk worden. Op termijn zou zij onder meer operations en klantenservice uitvoeren en het bedrijf zelfs grotendeels gaan runnen. Juridisch blijft de verantwoordelijkheid echter bij Kerstholt en Smits. De ACM benadrukt dat ondernemers ook bij door AI gemaakte content verantwoordelijk blijven voor correcte informatie, garantie, herroepingsrechten, reviews en naleving van regels tegen misleiding en dark patterns. Sinds 2 augustus gelden bovendien Europese transparantieregels voor AI, onder meer bij chatbots. Klanten moeten kunnen begrijpen wanneer zij met AI communiceren en toegang houden tot menselijk contact.

Het experiment laat ook zien dat AI het voor zowel betrouwbare als malafide partijen gemakkelijker maakt om een professionele webshop te laten lijken. Daardoor worden transparantie, goede service, wettelijke naleving en vertrouwen belangrijker. Een technisch aantrekkelijke winkel is nog geen succesvolle onderneming: klanten moeten terugkomen en het bedrijf moet winstgevend en duurzaam groeien.

AI-agents volgen voor Minagi voortdurend de markt voor ‘calm tech’ en rapporteren daar elke twee weken over. De ondernemers blijven positief over de groeikansen, maar het prototype bepaalt de verdere planning. Als dat klaar is, willen ze de content afronden en een Kickstarter-campagne voorbereiden. De lancering stond aanvankelijk voor het vierde kwartaal gepland, zonder concrete datum. Die campagne wordt de eerste echte proef: een AI-panel overtuigen is iets anders dan consumenten laten betalen voor een onbekend merk. Voorlopig blijkt AI sterk in onderzoek, content en digitale infrastructuur, maar blijven een werkend fysiek product, menselijke verantwoordelijkheid en consumentenvertrouwen doorslaggevend.